Medical onderweg: van EHBO-kit tot IFAK

Wie regelmatig buiten actief is, komt vroeg of laat de vraag tegen wat je meeneemt voor het geval er iets misgaat. Voor de een is dat een doosje pleisters, voor de ander een uitgebreidere set. En steeds vaker valt daarbij de term IFAK. In dit overzicht zetten we rustig op een rij wat medical onderweg eigenlijk inhoudt, hoe een gewone EHBO-kit en een IFAK zich tot elkaar verhouden, waar je je set draagt en hoe je hem op orde houdt.

We houden het beschrijvend en zonder jargon. Het doel is dat je begrijpt waar de verschillende sets voor bedoeld zijn en welke aanpak past bij hoe en waar jij op pad gaat. Voor de feitelijke handelingen geldt: een set helpt alleen in combinatie met kennis, en die kennis haal je bij een opleiding, niet bij een blog.

Wat "medical onderweg" eigenlijk betekent

Medical onderweg is een verzamelnaam voor alles wat je bij je hebt om letsel of ongemak op te vangen op een moment dat professionele hulp niet meteen ter plaatse is. Dat loopt uiteen van een blarenpleister op een dagwandeling tot een set die is bedoeld om ernstig bloedverlies te helpen overbruggen tot er hulp is.

De kern van het idee is voorbereiding zonder overdaad. Je hoeft geen ambulance in je rugzak te dragen, maar het scheelt als je nuchter hebt nagedacht over wat realistisch is voor jouw situatie. Iemand die korte rondjes in het park loopt heeft een andere afweging dan iemand die alleen een afgelegen route loopt of met gereedschap werkt waar snijwonden bij kunnen ontstaan. Twee dingen bepalen die afweging vooral: hoe groot de kans op letsel is bij wat je doet, en hoe lang het zou duren voor er professionele hulp is. Hoe verder van de bewoonde wereld en hoe langer die overbruggingstijd, hoe meer een uitgebreidere set zin krijgt.

Het helpt om medical onderweg niet als een product te zien, maar als een combinatie van drie dingen: de spullen die je bij je hebt, de plek waar je ze draagt zodat je ze snel vindt, en de kennis om ze te gebruiken. Een set zonder kennis is beperkt, en kennis zonder set ook. In dit overzicht komen alle drie aan bod, met de nadruk op de keuze die bij jouw gebruik past.

Twee begrippen keren steeds terug: de gewone EHBO-kit en de IFAK. Ze worden vaak door elkaar gebruikt, terwijl ze elk een eigen doel hebben. Het verschil begrijpen helpt je een keuze maken die past bij jouw gebruik, in plaats van zo veel mogelijk meenemen voor de zekerheid. In de volgende hoofdstukken zetten we de twee naast elkaar, kijken we naar wat er doorgaans in een IFAK zit, waar je je set het beste draagt en hoe je hem op orde houdt.

EHBO-kit, IFAK of beide?

De korte versie: het is geen of-of-keuze. Een EHBO-kit en een IFAK dekken verschillende soorten situaties en vullen elkaar aan. Hieronder lees je waar elk voor bedoeld is.

De gewone EHBO-set: voor schaafwond, blaar en pleisterwerk

Een gewone EHBO-set is gericht op de alledaagse ongemakken die je tijdens een tocht tegenkomt. Denk aan een schaafwond, een blaar, een splinter, een kleine snee of hoofdpijn. De inhoud bestaat doorgaans uit pleisters, blarenpleisters, ontsmettingsdoekjes, een pincet, wat gaas en eenvoudige basics.

Dit is de set die voor veel mensen op vrijwel elke wandeling of dagtocht meegaat. Hij is compact, breed inzetbaar en gericht op comfort en kleine problemen. De kans dat je hem gebruikt is relatief groot, want kleine ongemakken horen nu eenmaal bij buiten zijn: een blaar op een lange dag, een schaafwond na een uitglijder of een splinter na het opruimen van wat hout. Juist omdat je hem vaak gebruikt, loont het om hem aangevuld en op orde te houden.

Wil je weten wat er precies in zo'n set hoort, dan vind je dat in het overzicht over wat in een compacte EHBO-kit hoort. Daar staat per onderdeel wat het doet en waarom het in een basis-set thuishoort.

De IFAK: gericht op ernstig bloedverlies

IFAK staat voor Individual First Aid Kit. Vrij vertaald is het een persoonlijk noodpakket dat is gericht op serieus letsel in plaats van op kleine ongemakken. Waar een gewone EHBO-set mikt op schaafwonden en blaren, ligt bij een IFAK de nadruk op het opvangen van ernstig bloedverlies en het overbruggen van de eerste minuten tot professionele hulp er is.

Een IFAK is daarom doorgaans compact, overzichtelijk ingedeeld en bedoeld om snel bij de hand te zijn. De gedachte erachter is dat bij ernstig letsel tijd een rol speelt, en dat je dan niet wilt zoeken. De indeling is vaak zo opgezet dat je per categorie snel het juiste vindt, ook onder stress en ook als iemand anders de set voor jou moet openen.

Belangrijk om te benoemen: een IFAK is bedoeld als hulpmiddel en vervangt geen professionele hulp en geen opleiding. De set werkt alleen in combinatie met kennis over het gebruik ervan. Wie serieus met een IFAK op pad wil, doet er goed aan een gecertificeerde eerstehulpcursus te volgen. Het verschil tussen een set die in een tas blijft zitten en een set die echt iets kan betekenen, zit voor een groot deel in die kennis. Daarom is de volgorde belangrijk: eerst leren, dan uitrusten, niet andersom.

Wanneer je welke meeneemt

Voor de meeste dagtochten dichtbij huis is een goede EHBO-kit voldoende. De kans op serieus letsel is klein en hulp is meestal snel ter plaatse. Ga je verder de natuur in, loop je langere of afgelegen routes, ben je vaak alleen onderweg of werk je met materiaal waarbij forse snijwonden kunnen ontstaan, dan kiezen mensen er vaker voor een IFAK toe te voegen.

In de praktijk komt het vaak neer op een combinatie: een EHBO-kit voor de dagelijkse dingen en een IFAK voor het zware scenario waar je liever niet aan denkt, maar wel op voorbereid wilt zijn. De twee bijten elkaar niet; ze dekken verschillende delen van wat er mis kan gaan. Een handige manier om het te bekijken: de EHBO-kit gebruik je waarschijnlijk regelmatig voor kleine dingen, de IFAK hoop je nooit nodig te hebben maar draag je voor het geval dat.

Wil je dit verschil verder uitgediept zien, met een concrete vergelijking van wanneer welke set logisch is, dan helpt het overzicht over IFAK of een gewone EHBO-kit en wat je echt nodig hebt je verder.

Wat hoort er in een IFAK?

De inhoud van een IFAK draait om een paar kerncategorieen. Het uitgangspunt is niet zo veel mogelijk meenemen, maar de juiste dingen die overzichtelijk bij elkaar zitten. Hieronder een beschrijvend overzicht van wat je doorgaans tegenkomt; voor de complete inhoudslijst is er een aparte, diepere uitleg.

• middelen om ernstig bloedverlies mee op te vangen, zoals een drukverband of een tourniquet
• steriel gaas en materiaal om een wond mee af te dekken
• tape om verband op zijn plek te houden
• een schaar om kleding of verband mee los te knippen
• handschoenen om hygienisch te kunnen werken
• een reddingsdeken tegen afkoeling

Dit is geen vaste boodschappenlijst, maar een kader. Wat een set precies bevat hangt af van waar je bent, hoe lang je onderweg bent en hoe ver hulp is. Wil je de complete inhoud per onderdeel zien, lees dan het overzicht over wat een IFAK is en wat erin hoort. Daar staat de uitgebreide inhoudslijst.

Nogmaals het kader: de aanwezigheid van een onderdeel betekent niet dat je het zomaar kunt inzetten. De inhoud is bedoeld in combinatie met kennis. Een set is een hulpmiddel, geen instructie, en in een noodsituatie geldt altijd dat je eerst 112 belt.

Waar draag je je medical-set: rugzak, auto of EDC

Een medical-set helpt alleen als je hem bij je hebt op het moment dat het telt. De mooiste set in een kast thuis doet onderweg niets. Waar je je set draagt is daarom net zo belangrijk als wat erin zit. Het uitgangspunt is bereikbaarheid: een vaste, bekende plek waar je hem zonder nadenken vindt.

In de rugzak kies je doorgaans voor een bovenvak of buitenvak in plaats van onderin onder je lunch en reservekleding. Een herkenbare, aparte pouch helpt, ook zodat iemand anders de set kan vinden als jij degene bent die hulp nodig heeft. In de auto kiezen mensen vaak een plek die vanaf de stoel bereikbaar is in plaats van diep in de kofferbak, omdat letsel onderweg juist daar voorkomt en je dan niet wilt uitstappen om iets te pakken. En voor dagelijks gebruik bestaat er een compactere variant die mensen vaak EDC noemen, oftewel spullen die je elke dag bij je draagt; daarbij draait het om de afweging tussen formaat en inhoud, want een set die je elke dag meeneemt moet klein genoeg zijn om ook echt mee te gaan.

Het terugkerende principe bij al deze plekken is bereikbaarheid boven volledigheid. Een uitgebreide set die je onder druk niet snel vindt, is in de praktijk minder waard dan een eenvoudiger set op een vaste, bekende plek. Houd je medical-set daarom gescheiden van je gewone spullen en geef hem altijd dezelfde plaats, zodat je er in een drukke situatie niet over hoeft na te denken.

Welke plek voor jou werkt hangt af van hoe je onderweg bent. Wil je hier dieper op ingaan, dan beschrijft het overzicht over een IFAK voor onderweg in je auto, rugzak of dagelijks bij je de afwegingen per situatie. Een geschikte plek begint vaak bij een rugzak met een logische indeling; je vindt de opties bij de outdoor rugzakken.

Onderhoud en houdbaarheid van je medical-set

Een medical-set is geen eenmalige aankoop die je vergeet. Verbandmateriaal kan vervuilen of vochtig worden, tape kan uitdrogen en sommige onderdelen hebben een houdbaarheidsdatum. Een set die je nooit controleert kan op het verkeerde moment tegenvallen.

Het helpt om er een gewoonte van te maken de set een paar keer per jaar te openen, te controleren en aan te vullen wat je hebt gebruikt of wat over datum is. Een vast moment, bijvoorbeeld bij het wisselen van de seizoenen, maakt dat je het niet vergeet. Loop daarbij de inhoud na op vervuiling, beschadiging en houdbaarheid, en vul aan wat ontbreekt zodat de set compleet blijft.

Houd er ook rekening mee dat hitte in de zomer en kou in de winter de inhoud kunnen aantasten, zeker bij een set die je permanent in de auto bewaart. Materiaal dat lang aan grote temperatuurverschillen blootstaat, gaat sneller achteruit. Een set die je controleert en actueel houdt, is precies waar het om draait: voorbereid zijn betekent niet alleen iets bij je hebben, maar ook dat het bruikbaar is op het moment dat het telt. Wil je onderdelen aanvullen, dan vind je losse items en complete sets bij de medical kits.

De RFG-medical-kits in het kort

RidgeFront Gear biedt medical-uitrusting die past bij gebruik onderweg: van losse onderdelen om een bestaande set mee aan te vullen tot een gerichte trauma-set. Het uitgangspunt is functioneel en overzichtelijk, zodat je vindt wat past bij hoe en waar je op pad gaat.

Wil je een gericht startpunt, dan is de IFAK trauma kit een logische plek om te beginnen. Voor het bredere aanbod, inclusief EHBO-onderdelen en aanvullingen, kijk je bij de medical kits. Welke set bij jou past, hangt af van je gebruik; gebruik dit overzicht als kader om die afweging te maken.

Veelgestelde vragen

Waar staat de afkorting IFAK voor?

IFAK staat voor Individual First Aid Kit, oftewel een persoonlijk noodpakket dat is gericht op serieus letsel zoals ernstig bloedverlies, in plaats van op kleine ongemakken.

Wat is het verschil tussen een IFAK en een gewone EHBO-kit?

Een gewone EHBO-kit is gericht op kleine ongemakken zoals schaafwonden en blaren. Een IFAK is gericht op serieus letsel en het opvangen van ernstig bloedverlies. Ze vullen elkaar aan; veel mensen dragen beide.

Wat is het verschil tussen MFAK en IFAK?

Een IFAK is een individuele set voor persoonlijk gebruik. MFAK wordt gebruikt voor een wat ruimere set, doorgaans bedoeld om meer letsel of meerdere personen te kunnen opvangen. De basisgedachte achter beide is hetzelfde: serieus letsel overbruggen tot er hulp is.

Hoe kies ik een medical-set voor onderweg?

Begin bij je gebruik: hoe lang ben je onderweg, hoe ver ben je van hulp en hoe groot is de kans op serieus letsel. Hoe afgelegener en langer, hoe meer een IFAK naast een EHBO-kit zin heeft. Belangrijk is dat je weet hoe je de inhoud gebruikt; een gecertificeerde eerstehulpcursus is daarbij waardevoller dan extra onderdelen.